Καρκίνος του μαστού – Ολα όσα πρέπει να γνωρίζετε για την πρόληψη και την θεραπεία

Αν λάβει κάποιος υπόψιν του ότι σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής ένωσης κάθε 6 (έξι) λεπτά μια γυναίκα πεθαίνει από καρκίνο του μαστού και ότι στην Ελλάδα  περίπου μία στις 12 γυναίκες αναμένεται να εμφανίσει καρκίνο του μαστού οποιασδήποτε μορφής,είναι απολύτως λογική η επιμονή σας να σας παρουσιάσουμε κάτι σχετικό και κατανοητό.Ζητήσαμε λοιπόν την πολύτιμη βοήθεια της κ.Ξανθοπούλου Γεωργίας , Γενικής Χειρουργού και εξειδεικευμένης σε θέματα μαστού,η οποία μας παραθέτει μια περιεκτική ανάλυση της νόσου που όλο και πιο συχνά κάνει την εμφάνιση της τελευταία.

Μετά τον καρκίνο του δέρματος, ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο συχνός καρκίνος που διαγιγνώσκεται στις γυναίκες στις ΗΠΑ. Μπορεί να συμβεί και στους άνδρες αλλά είναι πολύ συχνότερος στις γυναίκες.

Η χρηματοδότηση της έρευνας και η υποστήριξη εκ μέρους των κυβερνήσεων των προγραμμάτων προληπτικού ελέγχου έχουν αποδώσει τεράστια πρόοδο στην διάγνωση και αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού. Τα ποσοστά επιβίωσης έχουν αυξηθεί και ο αριθμός των θανάτων μειώνεται σταθερά, γεγονός που οφείλεται σε παράγοντες όπως η έγκαιρη διάγνωση, η καλύτερη κατανόηση της νόσου και η νέα εξατομικευμένη προσέγγιση στη θεραπεία.

Συμπτώματα

Τα συμπτώματα του καρκίνου του μαστού μπορεί να περιλαμβάνουν

  • Ένα ογκίδιο στο μαστό ή μια πάχυνση που δημιουργεί μια αίσθηση διαφορετική από τον υπόλοιπο μαστό.
  • Αιματηρό ή άλλο έκκριμα από την θηλή.
  • Αλλαγές στο μέγεθος, σχήμα ή στην εμφάνιση του μαστού.
  • Αλλαγές του δέρματος του μαστού όπως ρίκνωση , ρυτίδωση.
  • Πρόσφατη εισολκή θηλής.
  • Αποφλοίωση, αποφολίδωση του δέρματος του μαστού και της θηλαίας άλω ( η υπέρχρωμη περιοχή που περιβάλλει την θηλή).
  • Ερυθρότητα και όψη φλοιού πορτοκαλιού του μαστού.

6f2e7419-6f99-4252-abd9-db0ca36e21bb-300x240

Πότε να επισκεφθείτε χειρουργό μαστού

Αν ψηλαφήσετε ένα ογκίδιο ή βρείτε οποιαδήποτε αλλαγή στο μαστό σας ακόμα και εάν η πρόσφατη μαστογραφία σας ήταν φυσιολογική κλείστε άμεσα ένα ραντεβού με χειρουργό μαστού για εξέταση.

 

Αίτια

Δεν είναι ξεκάθαρο τι προκαλεί τον καρκίνο του μαστού. Γνωρίζουμε ότι ο καρκίνος συμβαίνει όταν κάποια κύτταρα αρχίσουν να αναπτύσσονται μη- φυσιολογικά. Τα κύτταρα αυτά διαιρούνται πιο γρήγορα από τα υγιή κύτταρα και συσσωρεύονται σχηματίζοντας ένα ογκίδιο ή μάζα. Τα κύτταρα αυτά μπορεί να εξαπλωθούν από τον μαστό στους λεμφαδένες ή και σε άλλα σημεία του σώματος.

Ο καρκίνος του μαστού πιο συχνά αρχίζει από κύτταρα των πόρων που παράγουν το γάλα (πορογενές διηθητικό καρκίνωμα), ενώ μπορεί να προέρχεται και από τον αδενικό ιστό που είναι τα  λοβία (λοβιακό διηθητικό καρκίνωμα) ή και σπανιότερα και από άλλα κύτταρα του μαστού.

Οι ερευνητές έχουν προσδιορίσει μερικούς ορμονικούς παράγοντες, περιβαλλοντικές συνθήκες και τρόπο ζωής που μπορεί να αυξάνουν τον κίνδυνο για καρκίνο μαστού. Δεν είναι όμως ξεκάθαρο γιατί μερικοί άνθρωποι που δεν έχουν παράγοντες κινδύνου εμφανίζουν καρκίνο μαστού ενώ άλλοι που έχουν παράγοντες κινδύνου δεν νοσούν ποτέ. Είναι πιθανό ο καρκίνος μαστού να προκαλείται από την αλληλεπίδραση του γενετικού υπόβαθρου και των περιβαλλοντικών συνθηκών.

3ee08a8053ebcbebb068357c7f6bdb52

Κληρονομικός καρκίνος μαστού.

Οι ερευνητές πιστεύουν ότι μόνο 5 με 10% των καρκίνων μαστού οφείλονται σε γενετικές μεταλλάξεις  που κληρονομούνται από την μία γενιά στην άλλη μέσα σε μία οικογένεια.

Έχουν προσδιοριστεί αρκετά κληρονομούμενα μεταλλαγμένα γονίδια που αυξάνουν την πιθανότητα για καρκίνο μαστού. Τα πιο κοινά είναι τα BRCA1 και BRCA2 που αυξάνουν και τα δύο σημαντικά τον κίνδυνο για καρκίνο μαστού και καρκίνο ωοθηκών.

Εάν έχετε σοβαρό οικογενειακό ιστορικό καρκίνου μαστού ή άλλων καρκίνων, ο γιατρός σας μπορεί να σας συστήσει μια εξέταση αίματος (γενετικός έλεγχος) που προσδιορίζει μεταλλάξεις στα γονίδια BRCA και σε άλλα γονίδια που κληρονομούνται από γενιά σε γενιά.

Ο γιατρός σας θα σας παραπέμψει περαιτέρω σε γενετιστή που θα μελετήσει το οικογενειακό σας ιστορικό και θα σας αναλύσει τα πλεονεκτήματα, αλλά και τους περιορισμούς του γενετικού ελέγχου και θα σας συστήσει τον κατάλληλο γενετικό έλεγχο για την περίπτωσή σας.

 

Παράγοντες κινδύνου

Παράγοντας κινδύνου για καρκίνο του μαστού είναι οτιδήποτε αυξάνει την πιθανότητα να εμφανίσετε καρκίνο μαστού. Αλλά το να έχεις έναν ή και αρκετούς παράγοντες κινδύνου δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα εμφανίσετε καρκίνο μαστού. Πολλές γυναίκες που εμφανίζουν καρκίνο μαστού δεν έχουν κανένα γνωστό παράγοντα κινδύνου.

734b1723-6d3e-4d4b-850c-08aee4ee42ca

Οι παράγοντες που σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου μαστού περιλαμβάνουν

  • Το γυναικείο φύλο. Οι γυναίκες έχουν πολύ περισσότερες πιθανότητες από τους άνδρες να αναπτύξουν καρκίνο μαστού.
  • Η ηλικία. Ο κίνδυνος για καρκίνο μαστού αυξάνεται με την αύξηση της ηλικίας.
  • Το ατομικό ιστορικό καρκίνου μαστού. Εάν είχατε καρκίνο στον ένα μαστό, έχετε αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσετε καρκίνο στον άλλο μαστό.
  • Οικογενειακό ιστορικό καρκίνου μαστού. Εάν η μητέρα σας, η αδελφή σας ή η κόρη σας διαγνώστηκαν με καρκίνο μαστού ιδιαίτερα σε μικρή ηλικία, έχετε αυξημένο κίνδυνο για καρκίνο μαστού. Παρόλα αυτά η πλειονότητα των γυναικών που διαγιγνώσκονται με καρκίνο μαστού δεν έχουν κανένα οικογενειακό ιστορικό.
  • Τα κληρονομούμενα γονίδια που αυξάνουν τον κίνδυνο για καρκίνο μαστού. Συγκεκριμένες γονιδιακές μεταλλάξεις που αυξάνουν τον κίνδυνο για καρκίνο μαστού κληρονομούνται από τους γονείς στα παιδιά. Οι πιο συνηθισμένες μεταλλάξεις αναφέρονται ως BRCA1 και BRCA2. Τα μεταλλαγμένα αυτά γονίδια αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο για καρκίνο στο μαστό και σε άλλα όργανα.
  • Ακτινοθεραπεία. Εάν κάνατε ακτινοθεραπεία στο θώρακα (πχ για λέμφωμα) στην παιδική ηλικία ή ως νεαρός ενήλικας , έχετε αυξημένο κίνδυνο γι α καρκίνο μαστού.
  • Παχυσαρκία. Αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου μαστού.
  • Πρώιμη εμμηναρχή. Η έναρξη της περιόδου πριν την ηλικία των 12 ετών αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου μαστού.
  • Καθυστερημένη εμμηνόπαυση. Το τέλος της περιόδου σε μεγαλύτερη ηλικία αυξάνει τον κίνδυνο για καρκίνο μαστού.
  • Πρώτη τελειόμηνη κύηση σε μεγάλη ηλικία. Γυναίκες που γέννησαν το πρώτο τους παιδί μετά τα 35, έχουν αυξημένο κίνδυνο για καρκίνο μαστού.
  • Γυναίκες που δεν έμειναν ποτέ έγκυες έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για καρκίνο μαστού σε σχέση με γυναίκες που είχαν μία ή περισσότερες εγκυμοσύνες.
  • Μετά-εμμηνοπαυσιακή ορμονική θεραπεία υποκατάστασης. Γυναίκες που λαμβάνουν  ορμονικά σκευάσματα που συνδιάζουν οιστρογόνα και προγεστερόνη για να αντιμετωπίσουν τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης έχουν αυξημένο κίνδυνο για καρκίνο μαστού. Ο κίνδυνος αυτός μειώνεται εάν διακοπούν τα ορμονικά σκευάσματα.
  • Κατανάλωση αλκοόλ. Αυξάνει τον κίνδυνο για καρκίνο μαστού.

Εξετάσεις και διάγνωση

Εξετάσεις και μέθοδοι για την διάγνωση του καρκίνου του μαστού περιλαμβάνουν:

Ψηλάφηση μαστών Ο χειρουργός θα ψηλαφήσει και τους δύο μαστούς για ύπαρξη ογκιδίων ή άλλων αλλοιώσεων καθώς και την μασχαλιαία κοιλότητα για ύπαρξη λεμφαδένων.

Μαστογραφία Η μαστογραφία είναι μια ακτινογραφία του μαστού. Είναι η πιο κοινή εξέταση για την διάγνωση του καρκίνου του μαστού. Αν υπάρχει κάποιο εύρημα στην μαστογραφία μπορεί να γίνει και άλλη λήψη εντοπιστική για περαιτέρω αξιολόγηση του ευρήματος.

Υπερηχογράφημα μαστών Βοηθά στην διάκριση μεταξύ μιας συμπαγούς μάζας και μιας κύστης που περιέχει υγρό. Χρησιμοποιείται συχνά στην διερεύνηση ενός πρωτοεμφανιζόμενου ογκιδίου.

Μαγνητική τομογραφία μαστών

Χρησιμοποιείται σε ειδικές επιλεγμένες περιπτώσεις και όχι προληπτικά  στον γενικό πληθυσμό.

Βιοψία και κυτταρολογική εξέταση μαστού.

Στην βιοψία γίνεται εκτομή ενός ή περισσοτέρων μικρών τεμαχιδίων του μαστού, ενώ στην κυτταρολογική εξέταση γίνεται αναρρόφηση κυττάρων από μια ύποπτη βλάβη του μαστού. Η κυτταρολογική εξέταση γίνεται με μία πολύ λεπτή βελόνα (FNA Fine Needle Aspiration). Η βιοψία μπορεί να γίνει είτε με μια πιο χοντρή βελόνα (Core Needle Biopsy) υπό τοπική αναισθησία , είτε και να γίνει στο χειρουργείο (ανοικτή βιοψία μαστού). Όταν θέλουμε να κάνουμε βιοψία σε μια βλάβη που δεν είναι ψηλαφητή χρησιμοποιούμε το υπερηχογράφημα (υπερηχογραφικά καθοδηγούμενη) ή τον ψηφιακό μαστογράφο (BLES Breast Lesion Excision System, Mammotome) για να εντοπίσουμε την βλάβη με ακρίβεια. Ο χειρουργός μαστού θα αποφασίσει ποια είναι η καταλληλότερη μέθοδος βιοψίας για την περίπτωσή σας.

Το υλικό της βιοψίας αποστέλλεται στο παθολογοανατομικό εργαστήριο όπου καθορίζεται αν πρόκειται για κακοήθεια , τον τύπο των κυττάρων που ενέχονται , την επιθετικότητά τους (Grade) καθώς και εάν τα κύτταρα έχουν ορμονικούς υποδοχείς ή άλλους υποδοχείς που θα καθορίσουν την περαιτέρω θεραπεία.

to-arseniko-antidoto-ston-karkino-tou-mastou-w_hr-1024x576

Σταδιοποίηση του καρκίνου του μαστού

Από την στιγμή που έγινε η διάγνωση του καρκίνου του μαστού, θα πρέπει να προσδιορισθεί η έκταση (στάδιο) της νόσου. Το στάδιο καθορίζει την πρόγνωση αλλά και τις θεραπευτικές επιλογές. Πάντως η ακριβής σταδιοποίηση της νόσου δεν είναι εφικτή παρά μόνο μετά την χειρουργική επέμβαση για τον καρκίνο του μαστού. Για την σταδιοποίηση συνήθως χρησιμοποιούνται

  • Εξετάσεις αίματος
  • Σπινθηρογράφημα οστών
  • Αξονική Τομογραφία
  • Τομογραφία Εκπομπής Ποζιτρονίων (PET scan)

Δεν χρειάζονται όλες οι γυναίκες τις παραπάνω εξετάσεις. Ο γιατρός αποφασίζει σε ποιες εξετάσεις θα υποβληθείτε  ανάλογα με την κατάστασή σας και τα συμπτώματα που έχετε.

Τα στάδια του καρκίνου του μαστού είναι από 0 έως IV με το στάδιο 0 να σημαίνει ότι πρόκειται για έναν μη διηθητικό καρκίνο. Το στάδιο IV ή μεταστατικός καρκίνος μαστού σημαίνει ότι ο καρκίνος έχει διασπαρεί σε άλλα όργανα του σώματος.

Θεραπεία και φάρμακα

Ο χειρουργός μαστού θα καθορίσει την θεραπεία σας ανάλογα με τον τύπο του καρκίνου το μέγεθος , την επιθετικότητα , το στάδιο και την ύπαρξη ορμονικών υποδοχέων. Λαμβάνεται βέβαια υπόψιν η συνολική κατάσταση της υγείας σας και οι δικές σας επιθυμίες και αποφάσεις. Οι περισσότερες γυναίκες χειρουργούνται για τον καρκίνο του μαστού και λαμβάνουν επίσης πρόσθετη θεραπεία πριν ή συνηθέστερα μετά το χειρουργείο , όπως χημειοθεραπεία, ορμονοθεραπεία και ακτινοπεραπεία. Επειδή υπάρχουν αρκετές επιλογές στην θεραπεία του καρκίνου του μαστού, μπορεί να αισθανθείτε μπερδεμένη αναποφάσιστη στο να πάρετε αποφάσεις για την θεραπεία σας. Πάρτε μια δεύτερη γνώμη από έναν ειδικό σε μία κλινική μαστού και μιλήστε με άλλες γυναίκες που στο παρελθόν αντιμετώπισαν τα διλήμματα αυτά.

Χειρουργική του καρκίνου του μαστού

Οι χειρουργικές επεμβάσεις που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού περιλαμβάνουν:

1-Ογκεκτομή.

Μπορεί να αναφέρεται ευρεία τοπική εκτομή ή χειρουργική διατηρησης του μαστού. Ο χειρουργός αφαιρεί τον όγκο και ένα μικρό όριο από περιβάλλοντα υγιή ιστό. Η ογκεκτομή προορίζεται για τους μικρότερους σε μέγεθος όγκους.

2-Μαστεκτομή.

Είναι η εκτομή ολόκληρου του μαστού.

3-Υποδόρια μαστεκτομή.

Το δέρμα του μαστού αφήνεται ανέπαφο και αφαιρείται ο μαζικός αδένας. Ανάλογα με την θέση και το μέγεθος του όγκου μπορεί να διατηρηθεί και η θηλή.  Έτσι βελτιώνεται το τελικό αισθητικό αποτέλεσμα μετά την πλαστική αποκατάσταση του μαστού.

4-Βιοψία φρουρού λεμφαδένα μαστού.

Για να δούμε εάν ο καρκίνος έχει διασπαρεί στους λεμφαδένες της μασχαλιαίας κοιλότητας, αφαιρούμε και εξετάζουμε τον φρουρό λεμφαδένα που είναι ο πρώτος λεμφαδένας που δέχεται την λέμφο από τον όγκο στον μαστό. Ο φρουρός λεμφαδένας εντοπίζεται με διάφορες μεθόδους (ραδιοϊσοτοπικά, με χρωστική) μέσα στο χειρουργείο. Αφού αφαιρεθεί ο φρουρός λεμφαδένας αποστέλεται για ταχεία βιοψία. Αν δεν βρεθεί διηθημένος από καρκινικά κύτταρα, τότε η πιθανότητα οι υπόλοιποι λεμφαδένες να είναι διηθημένοι είναι πολύ μικρή και δεν χρειάζεται να τους αφαιρέσουμε.

5-Μασχαλιαίος λεμφαδενικός καθαρισμός.

Εάν ο φρουρός λεμφαδένας βρεθεί διηθημένος πρέπει να γίνει αφαίρεση των λεμφαδένων της μασχαλιαίας κοιλότητας. Ο χειρουργός θα σας ενημερώσει για τον ρόλο του μασχαλιαίου λεμφαδενικού καθαρισμού στην σταδιοποίηση και τον έλεγχο της νόσου, καθώς και τις ενδεχόμενες επιπλοκές.

6-Ετερόπλευρη προφυλακτική μαστεκτομή.

Μερικές γυναίκες  με καρκίνο στον ένα μαστό, επιλέγουν να υποβληθούν σε μαστεκτομή και στον άλλο υγιή μαστό, εάν έχουν πολύ αυξημένο κίνδυνο για καρκίνο και στον άλλο μαστό εξαιτίας ισχυρού οικογενειακού ιστορικού ή επειδή είναι φορείς μεταλλαγμένου γονιδίου (BRCA1,2). Οι περισσότερες γυναίκες με καρκίνο στον ένα μαστό δεν θα αναπτύξουν ποτέ καρκίνο στον άλλο μαστό. Πριν λάβετε μια τέτοια απόφαση πρέπει να συζητήσετε με τον γιατρό σας τον κίνδυνο που έχετε για καρκίνο στον άλλο μαστό μαζί με τους κινδύνους και το όφελος μιας τέτοιας επέμβασης.

Οι επιπλοκές της χειρουργικής του μαστού εξαρτώνται από την επέμβαση. Η χειρουργικές επεμβάσεις γενικά έχουν πάντα τον κίνδυνο της αιμορραγίας και της μόλυνσης.

breast-cancer-1_2-1024x479

Αποκατάσταση

Μερικές γυναίκες επιθυμούν να κάνουν πλαστική αποκατάσταση μετά το χειρουργείο μαστού. Συζητείστε πρώτα με τον χειρουργό μαστού ώστε να σας παραπέμψει σε έναν πλαστικό χειρουργό πριν την χειρουργική επέμβαση. Οι επιλογές που έχετε είναι αποκατάσταση με ένθεμα μαστού (σιλικόνης ή νερού) ή χρησιμοποιώντας ιστούς από το σώμα σας. Αυτές οι επεμβάσεις μπορεί να γίνουν άμεσα μετά το χειρουργείο ή σε δεύτερο χρόνο.

Ακτινοθεραπεία

Η Ακτινοθεραπεία χρησιμοποιεί μεγάλης ισχύος δέσμη ενέργειας , όπως οι ακτίνες-Χ για να σκοτώσει τα καρκινικά κύτταρα. Η Ακτινοθεραπεία γίνεται συνήθως χρησιμοποιώντας ένα μεγάλο μηχάνημα που κατευθύνει τις δεσμίδες ενέργειας στο σώμα σας (ακτινοθεραπεία  εξωτερικής δέσμης ). Η ακτινοβόληση όμως μπορεί να γίνει με τοποθέτηση ραδιο-ενεργών υλικών μέσα στο σώμα σας (βραχυθεραπεία).

Η ακτινοθεραπεία εξωτερικής δέσμης χρησιμοποιείται συνήθως μετά από ογκεκτομή για πρώιμο καρκίνο μαστού. Ο γιατρός σας μπορεί επίσης να συστήσει ακτινοθεραπεία στο θωρακικό τοίχωμα μετά από μαστεκτομή για μεγαλύτερους καρκίνους ή για καρκίνο που έχει διασπαρεί στους μασχαλιαίους λεμφαδένες.

Οι παρενέργειες της ακτινοθεραπείας περιλαμβάνουν κόπωση (κούραση) και ξηρό κόκκινο δέρμα ή φαγούρα όπου στοχεύει η ακτινοβολία. Ο μαστός μπορεί να εμφανίσει οίδημα (πρήξιμο) και σκληρότητα. Σπανίως συμβαίνουν σημαντικότερες επιπλοκές όπως  βλάβη στην καρδιά ή στους πνεύμονες ή ακόμα σπανιότερα εμφάνιση δεύτερου καρκίνου στην περιοχή που ακτινοβολήθηκε.

Χημειοθεραπεία

Η χημειοθεραπεία χρησιμοποιεί φάρμακα για να σκοτώσει τα καρκινικά κύτταρα. Αν ο καρκίνος έχει μεγάλο κίνδυνο να υποτροπιάσει ή να διασπαρεί σε άλλα σημεία του σώματος ο γιατρός σας μπορεί να σας συστήσει χημειοθεραπεία για να μειώσει αυτή την πιθανότητα. Αυτή η θεραπεία είναι γνωστή ως επικουρική χημειοθεραπεία (adjuvant systemic chemotherapy).

Σε γυναίκες με μεγάλους όγκους μαστού η χημειοθεραπεία μπορεί να δωθεί και πριν από το χειρουργείο με στόχο να μειωθεί το μέγεθος του όγκου ώστε να γίνει ευκολότερη η αφαίρεσή του στο χειρουργείο (νέο-επικουρική χημειοθεραπεία neo-adjuvant chemotherapy).

Η χημειοθεραπεία χρησιμοποιείται επίσης σε γυναίκες που έχουν μεταστάσεις από τον καρκίνο μαστού σε άλλα μέρη του σώματος, ώστε να γίνει προσπάθεια να ελεγχθεί η νόσος και να μειωθούν τα συμπτώματα που προκαλλεί.

Οι παρενέργειες της χημειοθεραπείας εξαρτώνται από τα φάρμακα που λαμβάνετε. Οι πιο συνηθισμένες παρενέργειες είναι η απώλεια των τριχών, ναυτία, έμετος, αίσθημα κόπωσης και αυξημένος κίνδυνος ανάπτυξης λοιμώξεων. Σπάνιες παρενέργειες περιλαμβάνουν πρώιμη εμμηνόπαυση, στειρότητα, καρδιακή και νεφρική ανεπάρκεια, νευρικές βλάβες και πολύ σπάνια κακοήθειες του αιμοποιητικού συστήματος.

Ορμονοθεραπεία

Η ορμονοθεραπεία ή σωστότερα η θεραπεία αναστολής των ορμονικών υποδοχέων χρησιμοποιείται όταν ο καρκίνος μαστού είναι ευαίσθητος σε ορμόνες. Οι όγκοι αυτοί έχουν είτε οιστρογονικούς (ER positive)  είτε προγεστερονικούς (PR positive)  υποδοχείς  είτε και τους δύο.

Η ορμονοθεραπεία χρησιμοποιείται συχνά μετά το χειρουργείο και τυχόν άλλες θεραπείες για να μειώσει τον κίνδυνο υποτροπής. Αν ο καρκίνος έχει δώσει ήδη μεταστάσεις , η ορμονοθεραπεία μπορεί να μειώσει τον όγκο και να ελέγξει τις μεταστάσεις.

Η ορμονοθεραπεία περιλαμβάνει:

1-Φάρμακα που εμποδίζουν τις ορμόνες να προσκολληθούν στα καρκινικά κύτταρα

Οι εκλεκτικοί τροποποιητές των οιστρογονικών υποδοχέων ( Selective estrogen receptor modulator SERM), είναι φάρμακα που δρουν εμποδίζοντας τα οιστρογόνα να προσκολληθούν στον υποδοχέα οιστρογόνου του καρκινικού κυττάρου, επιβραδύνοντας την ανάπτυξη του όγκου και σκοτώνοντας καρκινικά κύτταρα. Τα  SERM περιλαμβάνουν την ταμοξιφαίνη, ραλοξιφαίνη (Evista) και τορεμιφαίνη (Fareston). Οι παρενέργειές τους περιλαμβάνουν εξάψεις , νυκτερινούς ιδρώτες, ξηρότητα κόλπου. Πιο σημαντικές τους παρενέργειες είναι η φλεβική θρόμβωση, το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, ο καρκίνος της μήτρας και ο καταρράκτης.

2-Φάρμακα που σταματούν την παραγωγή οιστρογόνων μετά την εμμηνόπαυση

Τα φάρμακα αυτά ονομάζονται αναστολείς αρωματάσης  και αναστέλλουν την δράση ενός ενζύμου που μετατρέπει τα ανδρογόνα στο σώμα σε οιστρογόνα. Τα φάρμακα αυτά είναι αποτελεσματικά μόνο σε γυναίκες σε εμμηνόπαυση και είναι η αναστροζόλη (Arimidex) η λετροζόλη (Femara) και η εξεμεστάνη (Aromasin). Οι παρενέργειές τους είναι οι εξάψεις, νυκτερινοί ιδρώτες , ξηρότητα κόλπου, οι μυαλγίες και αρθραλγίες και ο αυξημένος κίνδυνος οστεοπόρωσης.

3-Το φάρμακο φουλβεστράντη (Faslodex)

Στοχεύει τους υποδοχείς οιστρογόνων με σκοπό την καταστροφή τους. Το φάρμακο αυτό συνδέεται με τους υποδοχείς οιστρογόνων στην επιφάνεια των καρκινικών κυττάρων και εν συνεχεία δίνει εντολή στο καρκινικό κύτταρο να καταστρλεψει τον υποδοχέα. Χρησιμοποιείται σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες. Οι παρενέργειές του είναι εξάψεις, ναυτία και αρθραλγίες.

4-Φάρμακα ή χειρουργείο για να διακοπεί η ορμονική λειτουργία των ωοθηκών

Στις γυναίκες πριν την εμμηνόπαυση το χειρουργείο ωοθηκεκτομής ή η χορήγηση φαρμάκων για να σταματήσουν οι ωοθήκες να παράγουν οιστρογόνα ( φαρμακευτική ωοθηκεκτομή) είναι αποτελεσματικές ορμονοθεραπείες.

Στοχευμένα φάρμακα

Τα στοχευμένα φάρμακα επιτίθενται σε συγκεκριμένες περιοχές μέσα στα καρκινικά κύτταρα.

1-Τραστουζουμάμπη (Herceptin).

Μερικοί όγκοι του μαστού παράγουν μεγάλες ποσότητες μιας πρωτείνης που ονομάζεται υποδοχέας του ανθρώπινου αυξητικού παράγοντα 2 (HER2), που βοηθά τα καρκινικά κύτταρα να μεγαλώνουν και να επιβιώνουν. Η Τραστουζουμάμπη βοηθά στον αποκλεισμό της πρωτείνης αυτής και προκαλλεί τον θάνατο των καρκινικών κυττάρων. Οι παρενέργειές της περιλαμβάνουν πονοκέφαλο, διάρροια και καρδιακή βλάβη.

2-Η Περτουζουμάμπη  (Perjeta)

Στοχεύει τον  HER2  και έχει εγκριθεί για χρήση στον μεταστατικό καρκίνο του μαστού σε συνδιασμό με τραστουζουμάμπη και χημειοθεραπεία. Αυτός ο συνδιασμός θεραπείας δίνεται σε γυναίκες που δεν έχουν πάρει άλλη θεραπεία με φάρμακα για τον καρκίνο του μαστού. Οι παρενέργειες είναι διάρροια, απώλεια των μαλλιών και καρδιακά προβλήματα.

3-Αδο-τραστουζουμάμπη (Kadcyla)

Είναι συνδιασμός τραστουζουμάμπης με ένα κυτταροστατικό (φονέας κυττάρων) φάρμακο. Όταν το συνδιασμένο αυτό φάρμακο εισέλθει στο σώμα, η τραστουζουμάμπη το βοηθά να βρεί τα καρκινικά κύτταρα, διότι προσκολλάται στον HER2. Η κυτταροστατική ουσία τότε απελευθερώνεται στα καρκινικά κύτταρα και τα σκοτώνει. Η Αδο-τραστουζουμάμπη μπορεί να βοηθήσει γυναίκες με μεταστατικό καρκίνο μαστού που έχουν ήδη λάβει Τραστουζουμάμπη και χημειοθεραπεία.

4-Λαπατινίμπη (Tyverb)

Στοχεύει τον HER2 και έχει εγκριθεί για χρήση στον προχωρημένο και μεταστατικό καρκίνο μαστού. Μπορεί να δωθεί σε συνδιασμό με χημειοθεραπεία ή ορμονοθεραπεία. Παρενέργειες περιλαμβάνουν διάρροια, ευαισθησία στις παλάμες και στα πέλματα, ναυτία και καρδιακά προβλήματα.

5-Μπεβασιζουμάμπη (Avastin).

Δεν έχει πλέον έγκριση για αντιμετώπιση του καρκίνου μαστού στις ΗΠΑ. Οι έρευνες δείχνουν ότι παρόλο που το φάρμακο μπορεί να επιβραδύνει την ανάπτυξη του καρκίνου του μαστού, δεν φαίνεται να αυξάνει την επιβίωση.

Εναλλακτική Ιατρική

Καμία εναλλακτική θεραπεία δεν έχει αποδειχθεί ότι θεραπεύει τον καρκίνο μαστού.

Πρόληψη

Μείωση του κινδύνου καρκίνου μαστού για γυναίκες με μέσο κίνδυνο.

1-Κάνοντας αλλαγές στην καθημερινή σας ζωή μπορείτε να μειώσετε τον κίνδυνο για καρκίνο μαστού. Ρωτήστε τον γιατρό σας για τις εξετάσεις πρόληψης του καρκίνου του μαστού, όπως η κλινική εξέταση μαστών και η μαστογραφία. Ενημερωθείτε για τα πλεονεκτήματα του προληπτικού ελέγχου αλλά και για τους περιορισμούς του. Εξοικειωθείτε με τον ίδιο σας τον μαστό μέσω της αυτό-εξέτασης. Εξετάστε παρατηρείστε και ψηλαφήστε περιοδικά τους μαστούς σας. Αν βρείτε κάποια αλλαγή, ογκίδια ή άλλα ασυνήθιστα σημάδια, μιλήστε αμέσως στο γιατρό σας.

2-Πίνετε αλκοόλ με μέτρο ή και καθόλου. Περιορίστε το αλκοόλ που πίνετε σε λιγότερο από ένα ποτό την ημέρα.

3-Κάνετε σωματική άσκηση τις περισσότερες ημέρες της εβδομάδας. Προσπαθείστε να κάνετε τουλάχιστον 30 λεπτά άσκησης τις περισσότερες ημέρες. Αν δεν είχατε ασκηθεί ποτέ στο παρελθόν, ρωτήστε τον γιατρό σας και ξεκινήστε σταδιακά.

4-Περιορίστε την υποκατάσταση με ορμόνες μετά την εμμηνόπαυση. Η συνδιασμένη θεραπεία (οιστρογόνα+προγεστερόνη) μπορεί να αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου μαστού. Μιλήστε με τον γιατρό σας για τα οφέλη και τους κινδύνους της ορμονικής θεραπείας υποκατάστασης στην εμμηνόπαυση. Αν ανήκετε στην κατηγορία των γυναικών που αντιμετωπίζουν ανυπόφορα συμπτώματα στην εμμηνόπαυση, χρησιμοποιείστε την μικρότερη δυνατή δόση ορμονών και για το συντομότερο χρονικό διάστημα.

4-Διατηρείστε ένα φυσιολογικό βάρος. Αν πρέπει να χάσετε βάρος ρωτήστε τον γιατρό σας για ασφαλείς μεθόδους για να το πετύχετε. Μειώστε τον αριθμό των θερμίδων που καταναλώνετε κάθε μέρα και βαθμιαία αυξήστε τον χρόνο που ασκείστε.

Μείωση του κινδύνου καρκίνου μαστού για γυναίκες υψηλού κινδύνου

Αν ο γιατρός σας μετά από την αξιολόγηση του οικογενειακού σας ιστορικού και άλλων παραγόντων κατέληξε στο συμπέρασμα οτι ανήκετε σε ομάδα υψηλού κινδύνου, έχετε τις εξείς επιλογές για την μείωση του κινδύνου αυτού

1-Προφυλακτικά φάρμακα (χημειοπροφύλαξη)

Τα φάρμακα που αποκλείουν τους υποδοχείς οιστρογόνων όπως η ταμοξιφαίνη και η ραλοξιφαίνη, μπορεί να μειώσουν τον κίνδυνο καρκίνου του μαστού. Επίσης και οι αναστολείς αρωματάσης έχουν θέση στην προσπάθεια μείωσης του κινδύνου.Τα φάρμακα αυτά φέρουν τους κινδύνους των παρενεργειών τους , για αυτό θα πρέπει να δίνονται μόνο σε γυναίκες με υψηλό κίνδυνο καρκίνου μαστού. Ενημερωθείτε για τα οφέλη και τους κινδύνους από τον γιατρό σας.

3-Προφυλακτική χειρουργική.

Γυναίκες με ιδιαίτερα υψηλό κίνδυνο καρκίνου μαστού μπορεί να επιλέξουν να αφαιρέσουν και τους δύο υγιείς μαστούς (αμφοτερόπλευρη προφυλακτική μαστεκτομή). Επίσης μπορεί να επιλέξουν να αφαιρέσουν τις ωοθήκες τους (προφυλακτική ωοθηκεκτομή) για να μειώσουν τον κίνδυνο ταυτόχρονα για καρκίνο μαστού και ωοθηκών.

Κλείνοντας,περίπου μία στις οκτώ γυναίκες θα εμφανίσει καρκίνο μαστού.  Εκατομμύρια όμως γυναικών έχουν νικήσει και επιβιώσει απο τον καρκίνο του μαστού χάρη στην πρώιμη διάγνωση και στην αλματώδη πρόοδο της αντιμετώπισης. Κάνετε  έγκαιρα και τακτικά μαστογραφία και κλινική εξέταση μαστού διότι η έγκαιρη αντιμετώπιση  συνδέεται με υψηλά ποσοστά μακροχρόνιας επιβίωσης.

 

Με εκτίμηση και διαθέσιμη για οποιαδήποτε απορία σας,

Ξανθοπούλου Γεωργία,

Γενικός Χειρουργός-Ειδικός Μαστολόγος

Επιμελήτρια  Α Χειρουργικής Κλινικής και Ιατρείου Μαστού

Ναυτικού Νοσοκομείου Αθηνών

Τηλ:   2107261692,6972426395

 

Επιμέλεια:

Γεώργιος Π. Παναγάκης

Ειδκευόμενος Μαιευτικής και Γυναικολογίας,

Ναυτικό Νοσοκομείο Αθηνών

ΠΗΓΗ : eleutherosxronos.gr

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close