Η σφαγή της Χίου 1822

Αυτός είναι ο τίτλος ντοκιμαντέρ, που γυρίζεται στα Μεστά, τον Κάμπο, τη Νέα Μονη, το Μουσείο των Σφαγών και το Ναυτικό Μουσείο.

Πρόκειται για δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ που συμμετέχουν ιστορικοί μεταξύ των οποίων οι Θάνος Βερέμης και Μαρία Ευθυμίου και ερασιτέχνες ηθοποιοί.

Ο ξεσηκωμός των κατοίκων της Χίου

Οι κάτοικοι του «νησιού της μαστίχας», ξεσηκώθηκαν εναντίον των Τούρκων, μετά από προτροπή του Σαμιώτη Λυκούργου Λογοθέτη και του Χιώτη Αντώνη Χατζή Μπουρνιά στις 11 Μαρτίου 1822. Κατά τους Κουτσονίκα και Σ. Τρικούπη, ο Λυκούργος Λογοθέτης, που είχε αποκτήσει κύρος μετά την επανάσταση στη Σάμο, συνοδευόταν από 2.500 «οπλοφόρους». Ο Αντώνης Μπουρνιάς, που είχε υπηρετήσει στον γαλλικό στρατό κατά την εκστρατεία στην Αίγυπτο, συγκέντρωσε 150 Χιώτες που είχαν βρεθεί στη Σάμο.

Η απόβαση αιφνιδίασε τους Τούρκους, που δεν μπόρεσαν να αποκρούσουν τους επαναστάτες και έντρομοι κλείστηκαν στο φρούριο της Χίου. Από τα χωριά άρχισε να καταφθάνει πλήθος οπλοφόρων και ροπαλοφόρων που ενώθηκε με τις δυνάμεις του Λογοθέτη. Ωστόσο, οι επαναστάτες ήταν παντελώς απροετοίμαστοι και ο σουλτάνος, ο οποίος όπως φαίνεται από κάποια έγγραφα, είχε πληροφορηθεί τις κινήσεις τους, προετοίμαζε τον στόλο του για να κινηθεί εναντίον τους.

Παράλληλα, διέταξε τον φόνο τριών ομήρων από τη Χίο, των προκρίτων Μιχαήλ Ροδοκανάκη, Μιχαήλ Σκυλίτση και Θεόδωρου Ράλλη καθώς και 60 εμπόρων που ήταν εγκατεστημένοι στην Κωνσταντινούπολη. Παρά τις εκκλήσεις των επαναστατημένων στη Χίο για βοήθεια από τα ναυτικά νησιά (Ψαρά, Ύδρα και Σπέτσες), μόνο 6 ψαριανά πλοία με πολεμοφόδια έσπευσαν να τους βοηθήσουν.

Η σφαγή της Χίου

Στις 25 Μαρτίου 1822, ο τουρκικός στόλος με επικεφαλής τον Καρά Αλή, βρισκόταν στην Καλλίπολη προκειμένου να αποπλεύσει για τη Χίο. Εκεί έφτασε (στις βόρειες ακτές του νησιού συγκεκριμένα), στις 30 Μαρτίου, Μεγάλη Πέμπτη. Ο τουρκικός στόλος, απαρτιζόταν από 34 καράβια (46 κατά τον Κουτσονίκα). Αφού βομβάρδισε την πόλη της Χίου αποβίβασε στο νησί 7.000 άνδρες , που ενώθηκαν με τους ομοεθνείς που βγήκαν απ’ το φρούριο, του οποίου ο αποκλεισμός έληξε άδοξα.

Οι Σαμιώτες και οι Χιώτες πολεμιστές, αποσύρθηκαν στο εσωτερικό του νησιού. Πολλοί κάτοικοι του νησιού συγκεντρώνονταν στα δυτικά παράλια, για να καταφύγουν εύκολα στα γειτονικά Ψαρά, ενώ οι Τούρκοι ενισχύονταν συνεχώς με νέες δυνάμεις που έφταναν από τις απέναντι μικρασιατικές ακτές, κυρίως από τον Τσεσμέ, με επικεφαλής τον Αμπντί πασά.

Την Κυριακή του Πάσχα, 2 Απριλίου 1822, 13.000-15.000 Τούρκοι κινήθηκαν προς το μοναστήρι του Αγίου Μηνά όπου είχαν καταφύγει, απελπισμένοι, 3.000 Έλληνες. Οι Τούρκοι, αφού τους έσφαξαν σχεδόν όλους, πυρπόλησαν το μοναστήρι. Την επόμενη μέρα, κατευθύνθηκαν προς το χωριό Άγιος Γεώργιος.

Εκεί, είχαν καταφύγει 2.300 επαναστάτες Χιώτες και ο Λυκούργος Λογοθέτης με αρκετούς Σαμιώτες.

Οι ελάχιστες επαναστατικές εστίες που είχαν απομείνει στο νησί εξουδετερώθηκαν γρήγορα και ο Καρά Αλή έγινε κυρίαρχος της κατάστασης.
Στις σφαγές των Ελλήνων, πρωτοστάτησαν σύμφωνα με τον Γάλλο ναύαρχο Jourdain, οι Τούρκοι πρόσφυγες της Μονεμβασίας, οι οποίοι ήθελαν να πάρουν εκδίκηση για τη δική τους δοκιμασία. Στην καταστροφή μετείχαν και άτακτοι Τούρκοι (Ζεϊμπέκοι κ.ά.), που κατέφθασαν στη Χίο από τις απέναντι μικρασιατικές ακτές.
Ο Γάλλος διπλωμάτης και ιστορικός Πουκεβίλ, γράφει ότι τα πτώματα των θυμάτων της σφαγής, έγιναν «συνοδεία» στα πλοία που πήγαιναν από τη Χίο στη Μικρά Ασία: «Συσσωρευθέντα πέριξ των πλοίων δεν αφήκαν πλέον τα πλευρά αυτών. Ηκολούθησαν τους αύλακες δί ων αι τρόπιδες (=καρίνες) ώργουν το κύμα, πολλά δε, ως απαίσιος συνοδεία, αφήκοντο ούτω μέχρι Τσεσμέ και εις τον Κόλπον της Σμύρνης…».

Ο αιμοσταγής διοικητής του νησιού Bαχίτ πασάς, ανακοίνωσε μετά την επικράτηση των Τούρκων, τη χορήγηση αμνηστίας στους κατοίκους που είχαν εγκαταλείψει τις εστίες τους, υπό τον όρο ότι θα επιστρέψουν στις πόλεις και τα χωριά που είχαν εγκαταλείψει. Οι πρόξενοι της Αυστρίας και της Αγγλίας στο νησί, καθώς και ο αναπληρωτής του Γάλλου προξένου, που τότε απουσίαζε, ανέλαβαν να μεταφέρουν την πρόταση αυτή στους κατοίκους Γράφει χαρακτηριστικά ο Ν.Σπηλιάδης: «Έδραμον εις τα όρη, εις τα παράλια και εις όλα τα μέρη, κηρύττοντες αμνηστίαν, εκθειάζοντες των ευσπλαγχνίαν των Τούρκων, προσκαλούντες τους Χριστιανούς εις υποταγήν και υποσχόμενοι προς αυτούς όλην την ασφάλειαν».

Οι Χιώτες εμπιστεύθηκαν τους προξένους και αφού παρέδωσαν τα όπλα τους, επέστρεψαν στα σπίτια τους.

Οι Τούρκοι, για μία ακόμη φορά, δεν τήρησαν την υπόσχεσή τους. Λεηλασίες, εμπρησμοί, σφαγές και η αιχμαλωσία των κατοίκων, αφάνισαν κυριολεκτικά το νησί της Χίου.Σε αυτές τις φρικαλεότητες, δεν έγιναν διακρίσεις. Τους Καθολικούς κατοίκους του νησιού, παρότι είχαν υψώσει τουρκικές σημαίες στα σπίτια τους, τους εξόντωσαν, εκτός από ελάχιστους. Λιγότερες ήταν οι απώλειες των Εβραίων της Χίου. Μεγάλες σφαγές έγιναν στο Θολοποτάμι, τον Ανάβατο, τη Νέα Μονή, τον Μελανιό και τον Άγιο Γεώργιο Συκούσης.

Από τους 117.000 Έλληνες κατοίκους του «νησιού της μαστίχας», μόνο 2.000 έμειναν στο νησί. Ο Βαχίτ πασάς, περηφανευόταν ότι σκότωσε 25.000 κατοίκους, άλλοι κάνουν λόγο για 30.000, ενώ πρόσφατα ο Χιώτης ερευνητής Κων/νος Φραγκομίχαλος, υπολογίζει τους νεκρούς τουλάχιστον σε 42.000. Άλλοι 47.000-52.000 αιχμαλωτίστηκαν, ενώ 23.000 κατάφεραν να ξεφύγουν.

Οι περισσότεροι πήγαν στα Ψαρά και τις Κυκλάδες, ενώ άλλοι έφτασαν ως τη Λακωνία.

ΠΗΓΗ : https://www.protothema.gr/ , https://www.alithia.gr/

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close